Jak się koncentrować, by unikać rozproszeń i zmierzać prosto do celu?

Skuteczna koncentracja przed wystąpieniem opiera się na świadomym przełączaniu między czterema rodzajami uwagi. Ten model, opracowany przez psychologa Roberta Nideffera, od lat pomaga sportowcom i mówcom radzić sobie ze stresem i działać skuteczniej pod presją. Gdy nauczysz się płynnie zmieniać typ skupienia, łatwiej opanujesz tremę i pewniej wyjdziesz na scenę.

Co masz w głowie tuż przed ważną prezentacją? Bywa, że natłok myśli nie tylko nie pomaga, ale wręcz obniża Twoją wartość we własnych oczach. Zakładam, że jesteś przygotowany merytorycznie. A skoro tak, możesz sobie dodatkowo pomóc przez umiejętne koncentrowanie się na tym, co akurat służy Ci najbardziej.

4 rodzaje koncentracji wg modelu Nideffera

Robert Nideffer wyodrębnił dwa wymiary uwagi: kierunek (wewnętrzny vs zewnętrzny) oraz szerokość (wąska vs szeroka). Z ich połączenia powstają cztery style koncentracji. Każdy z nich ma swoje zastosowanie tuż przed wystąpieniem i w jego trakcie.

1.   Koncentracja wewnętrzna szeroka – strategia i taktyka

To sposób myślenia o całościowym planie wystąpienia. Układasz argumenty, decydujesz o kolejności wątków, zastanawiasz się, jak przekonać konkretne audytorium. Innymi słowy: główkujesz nad strategią.

Przykład: Przed wejściem na scenę przypominam sobie strukturę prezentacji – wstęp, trzy kluczowe punkty, zakończenie z wezwaniem do działania.

2.   Koncentracja wewnętrzna wąska – pierwsze zdanie

Skupiasz się na jednym konkretnym elemencie: jak dokładnie zaczniesz? Jakie będzie Twoje pierwsze zdanie? To wąski fokus na jednej myśli, która za chwilę zamieni się w słowa.

Przykład: Wiem, że zacznę od pytania: „Kiedy ostatnio byliście naprawdę skupieni na jednej rzeczy przez pełne 10 minut?”

3.   Koncentracja zewnętrzna szeroka – obserwacja otoczenia

Tutaj wychodzisz poza siebie i obserwujesz to, co wokół Ciebie. Widzisz salę, ludzi, ich miny, wiek, nastawienie. Zbierasz informacje, które mogą Ci pomóc dostosować przekaz.

Przykład: Dostrzegam, że publiczność jest zmęczona po całodniowej konferencji – wiem, że muszę zacząć energicznie, żeby ich obudzić.

4.   Koncentracja zewnętrzna wąska – Twoje słowa w akcji

Wypowiadasz słowa i słyszysz je. Jesteś świadomy tego, co właśnie mówisz, i obserwujesz natychmiastową reakcję słuchaczy. Uwaga: nie chodzi o zachwycanie się własnym głosem, ale o świadomość przekazu.

Przykład: Mówię powitanie i widzę, że kilka osób w pierwszym rzędzie kiwa głowami – to znak, że mam ich uwagę.

Jak ułożyć sekwencję koncentracji przed prezentacją?

Zmiana rodzaju koncentracji to trening, który możesz przećwiczyć przed każdym wystąpieniem. Oto sekwencja, którą sam stosuję:

1. Zewnętrzna szeroka – ogarniam wzrokiem salę, widzę ludzi, ich nastrój, wiek.
2. Wewnętrzna szeroka – przypominam sobie plan: jak zacznę, co jest kluczowe, jak zakończę.
3. Zewnętrzna szeroka – dostrzegam szczegóły, do których mogę nawiązać (pogoda za oknem, element sali).
4. Wewnętrzna wąska – koncentruję się na pierwszym zdaniu.
5. Zewnętrzna wąska – wypowiadam powitanie, słyszę siebie i widzę reakcje.

Dlaczego przełączanie uwagi pomaga opanować tremę?

Kiedy świadomie przeskakujesz między rodzajami koncentracji, robisz dwie rzeczy jednocześnie. Po pierwsze, skupiasz się na zadaniu. Po drugie, odpędzasz myśli troski, które mogłyby Ci przeszkadzać. Nie masz mentalnej przestrzeni na „a co jeśli się pomylę?”, bo Twój mózg jest zajęty czymś pożytecznym.

To rutyna przedstartowa – termin ze świata sportu, który doskonale sprawdza się przed każdym stresującym momentem w życiu: prezentacją, rozmową kwalifikacyjną czy trudną negocjacją.

Koncentracja podczas wystąpień i co dalej?

A jaką Ty wymyślisz sobie sekwencję koncentracji? Który rodzaj skupienia pomaga Ci najbardziej? Odpowiedz sobie na te pytania i przetestuj swoją rutynę przed najbliższym wystąpieniem.

Jeśli chcesz pogłębić temat i popracować nad swoimi wystąpieniami pod okiem trenera, zapraszam na szkolenie z wystąpień publicznych lub kurs online „Mów jak profesjonalista”.

Sprawdź moje usługi